Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh về môi trường kinh doanh của Việt Nam (PCI) là kết quả hợp tác nghiên cứu giữa Dự án Nâng cao Năng lực cạnh tranh Việt Nam (VNCI) và Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI). VNCI là một dự án phát triển kinh tế do Cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kì (USAID) tài trợ.
Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh PCI được xây dựng với mục tiêu giúp lý giải nguyên nhân tại sao một số tỉnh thành của đất nước lại tốt hơn các tỉnh thành khác về sự phát triển năng động của khu vực kinh tế dân doanh, tạo việc làm và tăng trưởng kinh tế. Bằng cách thực hiện điều tra mới đối với doanh nghiệp dân doanh để tìm hiểu về sự đánh giá của doanh nghiệp đối với môi trường kinh doanh ở địa phương, và kết hợp dữ liệu điều tra với các số liệu so sánh thu thập được từ các nguồn chính thức về điều kiện ở địa phương.
Chỉ số PCI được cấu tạo nên bởi 10 chỉ số thành phần: (1) Chi phí gia nhập thị trường; (2) Tiếp cận đất đai; (3) Tính minh bạch và trách nhiệm; (4) Chi phí về thời gian và việc thực hiện các quy định của nhà nước; (5) Chi phí không chính thức; (6) Ưu đãi đối với doanh nghiệp nhà nước; (7) Tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh; (8) Chính sách phát triển khu ực kinh tế tư nhân; (9) Đào tạo lao động; và (10) Thiết chế pháp lý. Mỗi chỉ số thành phần lại được cấu thành bởi nhiều chỉ tiêu đánh giá.
Theo kết quả điều tra được công bố ngày 12 tháng 12 năm 2007, năm tỉnh thành đứng đầu bảng xếp hạng PCI 2007 là: Bình Dương, Đà Nẵng, Vĩnh Long, Bình Định và Lào Cai. Năm tỉnh đứng cuối bảng là: Đăk Nông, Lai Châu, Cao Bằng, Điện Biên và Bạc Liêu. Bình Dương vẫn tiếp tục là tỉnh đứng đầu trong 3 năm liên tiếp.
Theo kết quả điều tra, chỉ số PCI của tỉnh Đăk Lăk năm 2007 đạt 51,05/100 điểm và đứng thứ 48 trong bảng xếp hạng 64 tỉnh thành trên cả nước. So với năm 2006 thì năm 2007, thứ hạng của PCI tỉnh Đăk Lăk đã tụt xuống 13 bậc. Nếu so với tỉnh lân cận là Gia Lai, PCI 2007 của tỉnh Đăk Lăk kém Gia Lai 18 bậc. Tại sao thứ hạng của Đăk Lăk lại như vậy? Nếu xét về điểm số thì PCI 2007 không khác biệt nhiều với PCI 2006 (51,65/100) nhưng thứ hạng thì lại có sự khác biệt lớn. Nguyên nhân là vì nhiều tỉnh thành khác đã có tiến bộ vượt bậc, tạo nên những cuộc bức phá ngoạn mục trong bảng xếp hạng năm 2007.
Nếu chúng ta xem xét các chỉ số thành phần, hầu hết các chỉ số của tỉnh Đăk Lăk đều gần với mức trung bình của cả nước. Tuy nhiên, có 3 chỉ số thành phần tương đối thấp: Tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh (3,3 điểm so với tỉnh cao nhất là Bình Dương với 9,2 điểm); Chi phí về thời gian và việc thực hiện các quy định của nhà nước (5,3 điểm so với tỉnh cao nhất là Hà Tây với 8,18 điểm); và Thiết chế pháp lý (3,65 điểm so với tỉnh cao nhất là Bắc Kạn với 6,57 điểm).

Trong bảng xếp hạng PCI năm 2007 đã có nhiều tỉnh thành có sự cải thiện vượt bậc so với năm 2006, chẳng hạn như: Thừa Thiên Huế, Cà Mau, Tiền Giang, Hà Tây,…
Tất nhiên, chỉ số PCI chỉ mang tính tham khảo nhưng nó phản ánh khá đúng thực tế. Có thể nói PCI là một công cụ nhằm đánh giá và đo lường khả năng điều hành kinh tế từ cái nhìn của cộng đồng doanh nghiệp khối tư nhân trong nước. Đây là một chỉ số tham khảo quan trọng, giúp cho các nhà điều hành kinh tế tại địa phương hoạch định chính sách, thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.
Quý vị có thể xem Báo cáo PCI 2007 tại: http://www.pcivietnam.org

Trần Duy Khoa
Điều phối viên, Chương trình phát triển Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa tỉnh Đăk Lăk